Av. Enes Aktaş
Boşanma davaları, taraflar arasındaki anlaşma durumuna göre iki ana başlıkta değerlendirilir: anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma. Bu ayrım, sürecin ne kadar süreceğini, mahkemede nelerin görüşüleceğini ve tarafların neler hazırlaması gerektiğini doğrudan etkiler.
Anlaşmalı boşanmada taraflar; velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat gibi konularda önceden mutabakata varmış olur ve bu mutabakat bir "boşanma protokolü" ile mahkemeye sunulur. Kanun gereği evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve tarafların duruşmada hazır bulunarak iradelerini hâkime bizzat beyan etmesi gerekir. Protokolün hâkim tarafından uygun bulunması hâlinde süreç görece kısa sürede sonuçlanabilir.
Çekişmeli boşanmada ise taraflar; boşanma sebebi, velayet, nafaka veya mal paylaşımı konularından bir veya birkaçında anlaşamamıştır. Bu durumda dava, tanık dinlenmesi, bilirkişi incelemesi ve delillerin toplanması gibi aşamalardan geçer. Sürecin uzunluğu; uyuşmazlığın kapsamına, delil durumuna ve tarafların tutumuna göre değişkenlik gösterir.
İki süreç arasındaki en belirgin fark, çekişmeli boşanmada mahkemenin boşanma sebebini ve buna bağlı talepleri (velayet, nafaka, tazminat gibi) ayrıntılı biçimde incelemesi zorunluluğudur. Anlaşmalı boşanmada ise bu değerlendirme, tarafların üzerinde uzlaştığı protokol çerçevesinde daha sınırlı kalır.
Hangi sürecin taraflar için daha uygun olduğu; evlilik süresi, çocukların durumu, mal varlığı ve tarafların uzlaşma isteğine göre değişir. Bu nedenle sürece başlamadan önce somut duruma özgü bir değerlendirme yapılması önemlidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme yapılması gerektiğinden hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bir avukata danışmanızı öneririz.