Av. Enes Aktaş
Ticari hayatta taraflardan birinin sözleşmeden doğan yükümlülüğünü zamanında veya hiç yerine getirmemesi, uygulamada sık karşılaşılan bir durumdur. Bu durum hukuken "temerrüt" olarak nitelendirilir ve karşı tarafa belirli haklar tanır.
Temerrüde düşen tarafa karşı alacaklı; borcun aynen ifasını ve gecikme nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep edebilir, ya da bazı durumlarda sözleşmeden dönerek ifa yerine tazminat talep edebilir. Hangi yolun tercih edileceği, somut olayın koşullarına ve tarafın menfaatine göre değişir.
Temerrüt hâlinde alacaklının, borçluyu usulüne uygun şekilde ihtar etmesi (temerrüde düşürmesi) çoğu zaman gerekli bir aşamadır. İhtarın içeriği, gönderilme şekli ve süresi, sonraki hukuki adımların dayanağını oluşturur.
Ticari sözleşmelerde temerrüt faizi, cezai şart gibi hükümlerin sözleşmede önceden kararlaştırılmış olması, uyuşmazlık çıktığında tarafların haklarının daha öngörülebilir şekilde belirlenmesini sağlar. Bu nedenle sözleşme hazırlanma aşamasında bu tür hükümlere yer verilmesi önerilir.
Ticari uyuşmazlıklarda dava öncesinde arabuluculuğa başvuru zorunluluğu bulunan hâller de mevcuttur; bu nedenle hukuki yola başvurmadan önce hangi ön şartların yerine getirilmesi gerektiğinin tespiti önemlidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme yapılması gerektiğinden hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bir avukata danışmanızı öneririz.