Av. Enes Aktaş
Ceza hukukunda suçların büyük bölümü, herhangi bir şikâyet şartı aranmaksızın resen soruşturulur. Ancak kanunda özel olarak sayılan bazı suçların soruşturulabilmesi, mağdurun şikâyette bulunmasına bağlıdır; bu suçlara "şikâyete bağlı suçlar" denir.
Şikâyete bağlı suçlarda mağdurun, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren belirli bir süre içinde şikâyet hakkını kullanması gerekir. Bu süre içinde şikâyette bulunulmaması hâlinde, şikâyet hakkı düşer ve soruşturma başlatılamaz.
Şikâyete bağlı suçlarda mağdur, soruşturma veya kovuşturma sürecinin herhangi bir aşamasında şikâyetinden vazgeçebilir. Şikâyetten vazgeçme, kural olarak soruşturmanın veya davanın düşmesi sonucunu doğurur; ancak sanığın bu vazgeçmeyi kabul etmemesi gibi bazı özel durumlar farklı değerlendirilebilir.
Şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi, soruşturma veya kovuşturmanın resen devam etmesine engel değildir; bu suçlarda Cumhuriyet savcılığı, mağdurun iradesinden bağımsız olarak soruşturmayı yürütür.
Bir fiilin şikâyete bağlı olup olmadığının ve şikâyet süresinin doğru tespiti, sürecin başında yapılması gereken temel değerlendirmelerden biridir; bu nedenle mağdur açısından da şüpheli/sanık açısından da erken aşamada hukuki değerlendirme önem taşır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme yapılması gerektiğinden hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bir avukata danışmanızı öneririz.